Juiste LED dimmer kiezen

Een veelgestelde vraag over LED verlichting is of LED lampen en LED spots dimbaar zijn. LED lampen en LED spots kunnen dimbaar zijn wanneer aangegeven, maar het daadwerkelijk dimbaar maken van LED verlichting vereist enige uitleg. Hieronder leggen wij u stap voor stap uit hoe u LED verlichting dimbaar kunt maken met een LED dimmer.

led-dimmer

LED dimmer t.o.v. conventionele dimmer
LED lampen zijn niet in combinatie met een conventionele dimmer te gebruiken. Bij het aansluiten van een LED lamp op een ‘normale’ dimmer kan de lamp gaan flikkeren, zoemen of trillen. Sterker nog, de lamp kan kapotgaan. De elektronica in een LED lamp werkt anders dan bij een halogeenlamp of gloeilamp. De dimmer moet hierop zijn afgestemd en daarom wordt er bij LED lampen gebruikt gemaakt van een LED dimmer.

LED dimmen met een LED dimmer
Om de ideale sfeer in huis te creëren is het praktisch om LED lampen te kunnen dimmen. Om de helderheid te kunnen bepalen, is er voor een dimbare LED lamp of een dimbare LED spot een speciale LED dimmer nodig. LED dimmers zijn verkrijgbaar in verschillende uitvoeringen. Het aanbod varieert van ‘weg-te-werken’ kastjes die gemakkelijk in een paneel zijn te installeren tot dimmers met draadloze bediening.

LED dimmen 12-24V
Voor het dimmen van 12-24V LED lampen moet er gebruik worden gemaakt van een LED transformator, die een spanning van 230V omzet in 12-24V. Een LED transformator wordt ook wel trafo, LED voeding of LED driver genoemd. De trafo wordt tussen de 12V-24V LED lamp en de dimmer geplaatst. Voor het dimmen van 12-24V LED lampen zijn er 3 mogelijkheden.

Optie 1: LED dimmer 12-24V
12-24V LED dimmers dienen met 12V of 24V DC LED trafo’s te worden gevoed (dus niet met dimbare elektronische AC-trafo’s).

Optie 2: 230V ‘leading edge’ fase-aansnijdingsdimmer

Lees voor het dimmen van 12-24V LED-lampen met een 230V fase-aansnijdingsdimmer de gebruiksaanwijzing van de trafo door om te bepalen of de lampen kunnen worden gedimd met een fase-aansnijdingsdimmer.

Optie 3: 230V ‘trailing edge’ fase-afsnijdingsdimmer
Een 12-24V LED lamp is te dimmen met een 230V fase-afsnijdingsdimmer in combinatie met een dimbare elektronische 12-24V LED transformator.

Dimmen gebeurt bij 12V-24V door het heel snel achter elkaar aan- en uitzetten van de LED. Door het verlagen van de flikkerfrequentie gaat de LED zwakker branden en is deze volledig traploos te dimmen. Toch blijft het dimmen van LED lastig, omdat de combinatie van LED dimmer / dimbare LED transformator en de elektronica in de LED lampen / LED spots soms toch nog kan leiden tot flikkerend licht. Dit komt omdat Europese en Chinese fabrikanten nog geen internationale standaardisatie hebben.

LED dimmen 230V
230V LED lampen zijn niet dimbaar tenzij dit erbij vermeld staat. 230V LED lampen hebben ingebouwde elektronica, die de spanning van 230V verlaagt naar 12V (de werkspanning van LED). Hierdoor zijn deze lampen normaal gesproken ongeschikt om te dimmen. Voor de 230V LED lamp of LED spot waarbij vermeld staat dat deze dimbaar is, zijn er twee typen 230V-dimmers te gebruiken. 230V-dimmers zijn geschikt om 230V LED lampen rechtstreeks te dimmen.

led-dimmer-230v

Optie 1: 230V ‘leading edge’ fase-aansnijdingsdimmer
230V aansnijdingsdimmers zijn de oudste en goedkopere dimmers en maken gebruik van een ontstoringsspoel.

Optie 2: 230V ‘trailing edge’ fase afsnijdingsdimmer
230V afsnijdingsdimmers hebben geen ontstoringsspoel (door de ingebouwde elektronica), waardoor ze geruisarm werken. Dit is het nieuwe (en duurdere) type dimmer. Deze dimmers werken beter met elektronische trafo’s en zijn daardoor ook geschikter voor het dimmen van 12-24V LED lampen.

Het kiezen tussen deze twee typen dimmers kan lastig zijn, omdat sommige LED lampen beter werken op fase-afsnijdingsdimmers en de andere juist weer op fase-aansnijdingsdimmers. Vaak geven fabrikanten van LED lampen aan welk type het beste werkt.

Minimale belasting LED dimmer
LED dimmers kunnen een minimale belasting vereisen. Veel LED dimmers dimmen pas wanneer er minimaal 20 of 30 watt aan vermogen wordt aangesloten. Stel dat er vier LED lampen van ieder 3 watt (12 watt totaal) op een LED dimmer worden aangesloten, dan kan het zijn dat de lampen niet of slechts ten dele dimmen.

Meerdere LED lampen dimmen
Het vermogen van de LED dimmer is bepalend voor het aantal te dimmen LED lampen. Een veelgebruikte vuistregel is dat 10% van het maximale vermogen van de dimmer benut kan worden voor het aantal te dimmen lampen.

Voorbeeld: een dimmer heeft een vermogen van maximaal 300 watt. Er zijn dan maximaal 6 LED lampen van ieder 5 watt aan te sluiten (10% van 300 watt = 30 watt).

Het aantal aan te sluiten LED lampen kan per LED dimmer verschillen. Wilt u veel LED lampen op een enkele dimmer aansluiten, test dit voordat u de dimmer inbouwt.